ระบบบริหารพลังงานหรือ Energy Management System (EMS) ช่วยให้โรงงานรู้ว่าไฟฟ้าถูกใช้ที่ไหน เมื่อไร และเปลี่ยนไปเพราะอะไร แล้วใช้ข้อมูลนั้นเลือกมาตรการลดค่าไฟและวัดผลได้ ค่าไฟไม่ได้ลดลงทันทีหลังติดตั้ง ผลประหยัดเกิดเมื่อทีมโรงงานนำข้อมูลไปปรับวิธีเดินเครื่องหรือปรับปรุงอุปกรณ์
01
เห็นว่าไฟถูกใช้ที่ไหนและเมื่อไร
บิลค่าไฟรายเดือนบอกยอดรวมของบัญชีผู้ใช้ไฟ แต่ไม่บอกว่าไลน์ผลิตไหน ห้องเย็นห้องไหน หรือเครื่องจักรกลุ่มไหนใช้ไฟเท่าไร EMS รวมข้อมูลจาก Power Meter แต่ละจุดไว้ในหน้าจอเดียว ผู้บริหารจึงเห็นทั้งยอดรวมและยอดแยกตามผังโรงงาน
ระบบช่วย
เก็บข้อมูลมิเตอร์ต่อเนื่องแทนการเดินจด แสดงผลรวมและแยกรายโรงงาน รายไลน์ และรายพื้นที่
ทีมโรงงานทำต่อ
กำหนดว่ามิเตอร์แต่ละตัววัดพื้นที่ใด และพื้นที่ใดที่ผู้บริหารต้องเห็นแยก
02
เลือกมาตรการลดค่าไฟจากข้อมูล ก่อนลงทุน
ก่อนซื้ออุปกรณ์ประหยัดพลังงาน โรงงานควรรู้ว่าจุดไหนใช้ไฟผิดปกติ เช่น ใช้ไฟในช่วงที่ไม่มีการผลิต หรือพื้นที่ที่ภาระใกล้กันแต่ใช้ไฟต่างกันมาก ข้อมูลเหล่านี้ช่วยเรียงลำดับมาตรการและลดโอกาสลงทุนผิดจุด
ระบบช่วย
เทียบการใช้ไฟกับเวลาผลิตและระหว่างพื้นที่ แจ้งเตือนเมื่อการใช้ไฟเกินเกณฑ์ที่ตั้งไว้
ทีมโรงงานทำต่อ
ตรวจหน้างาน หาสาเหตุ แล้วเลือกมาตรการที่ทำได้ภายใต้ข้อจำกัดการผลิต
“ระบบให้ข้อมูล ทีมโรงงานลงมือ แล้วตัวเลขจากระบบเป็นหลักฐานว่าคุ้มหรือไม่”
03
วัดผลก่อนและหลัง เพื่อตอบว่าคุ้มหรือไม่
ผลประหยัดที่ใช้ตัดสินใจได้ต้องเทียบภายใต้เงื่อนไขเดียวกัน เช่น ขอบเขตการวัดเดียวกันและปริมาณผลิตที่เทียบกันได้ EMS เก็บข้อมูลก่อนและหลังทำมาตรการไว้ในที่เดียว ผู้บริหารจึงเห็นผลจากข้อมูลจริงของโรงงาน
ระบบช่วย
เก็บข้อมูลย้อนหลังและทำรายงานที่ตรวจย้อนกลับได้
ทีมโรงงานทำต่อ
บันทึกว่าทำมาตรการอะไร เมื่อไร และปริมาณผลิตในช่วงนั้น
04
ต่อยอดได้โดยไม่ต้องเริ่มระบบใหม่
ข้อมูลไฟฟ้าที่เก็บต่อเนื่องและแยกพื้นที่ ใช้เป็นข้อมูลตั้งต้นของ Scope 2 สำหรับคาร์บอนฟุตพริ้นท์องค์กร (CFO) และเป็นหลักฐานในระบบการจัดการพลังงานตาม ISO 50001 ได้ โรงงานยังเพิ่มการติดตามโซลาร์หรือการสั่นของเครื่องจักรบนแพลตฟอร์มเดิมได้ภายหลัง
สิ่งที่ได้
ข้อมูลไฟฟ้าชุดเดียวใช้ได้ทั้งงานลดค่าไฟ งานคาร์บอน และงานมาตรฐาน
สิ่งที่ต้องรู้
การติดตั้ง EMS ไม่ได้ทำให้ได้รับการรับรอง ISO 50001 หรือ CFO โดยอัตโนมัติ การรับรองยังต้องผ่านการประเมิน
คำถามที่พบบ่อย
ติดตั้ง EMS แล้วค่าไฟลดทันทีหรือไม่?
ไม่ลดทันที ระบบให้ข้อมูล ส่วนผลประหยัดเกิดจากมาตรการที่ทีมโรงงานลงมือทำ
EMS ต่างจากระบบอ่านมิเตอร์อย่างไร?
ระบบอ่านมิเตอร์บอกว่าใช้ไฟเท่าไร ส่วน EMS ต่อไปถึงเป้าหมาย งานที่ต้องทำ ผู้รับผิดชอบ และการตรวจผล
ทดลองใช้งานระบบ
ดูว่า EMS แสดงข้อมูลโรงงานอย่างไร
เปิดเดโม่ระบบ EMS ดูภาพรวมการใช้ไฟ แยกรายอาคาร เป้าหมาย และผลหลังปรับปรุงในหน้าจอเดียว
เดโม่ใช้ข้อมูลจำลอง
คลิกเพื่อเปิดเดโม่
อ่านต่อ · ตอนที่ 2 จาก 5
ค่าไฟโรงงานมาจากไหน? สิ่งที่บิลค่าไฟไม่บอก แต่ EMS บอกได้
แยกค่าไฟออกเป็นส่วน แล้วดูว่าแต่ละส่วนเกิดที่จุดใดของโรงงาน
อ่านตอนต่อไป →อ่านเพิ่มเติม: Energy Management System คืออะไร? ต่างจากระบบอ่านมิเตอร์อย่างไร
แหล่งอ้างอิง
- DOE 50001 Ready: Action Plans for Continual Improvement
- DOE 50001 Ready: Energy Performance Indicators and Energy Baselines
- GHG Protocol Scope 2 Guidance
- ISO: Energy management (ISO 50001)
ตรวจข้อมูลและแหล่งอ้างอิง: 6 พฤศจิกายน 2569